ختم‌ هر چيزي‌ را در تعبيرات‌ عرفي‌ به‌ معناي‌ آخر شدن‌ و تمام‌ شدن‌ تعريف‌ مي‌كنند. عمر يك‌ نفر كه‌ به‌ آخر مي‌رسد و از دنيا مي‌رود براي‌ او ختم‌ مي‌گيرند يعني‌ دوره‌ زندگي‌ او تمام‌ شده‌ ولي‌ ختم‌ به‌ معناي‌ تكميل‌ است‌. به‌ معناي‌ كامل‌ شدن‌ يك‌ صنعت‌، كامل‌ شدن‌ يك‌ راه‌ و ساختمان‌ و به‌ معناي‌ كامل‌ شدن‌ يك‌ كتاب‌ و يك‌ علم‌ و چيزهاي‌ ديگر. وقتي‌ كه‌ يك‌ صنعت‌ و ساختمان‌ آن‏چنان‌ تكميل‌ مي‌شود كه‌ ذره‌ اي‌ منها يا اضافه‌ قبول‌ نمي‌كند اين‌ ساختمان‌ تكميل‌ است‌ و يا يك‌ كتابي‌ آن‏چنان‌ تكميل‌ مي‌شود كه‌ ذره‌ اي‌ منها و اضافه‌ ندارد زيرا در صورتي‌ اضافه‌ لازم‌ است‌ كه‌ آن‌ كتاب‌ ناقص‌ باشد. پس‌ قيامت‌ كه‌ دوره‌ تكامل‌ بشريت‌ است‌ و انسان‏ها را به‌ كمال‌ مطلق‌ مي‌رساند در آن‌ قيامت‌ هم‌ انسان‏ها احتياج‌ به‌ كتاب‌ ديگر و يا پيغمبر ديگري‌ ندارند. هم‌ برنامه‌ تكميلي‌ زندگي‌ دنياست‌ و هم‌ برنامه‌ تكميلي‌ زندگي‌ آخرت‌. به‌ همين‌ منظور روز قيامت‌ به‌ عنوان‌ يوم‌ الدين‌ شناخته‌ شده‌ است‌ يعني‌ روزي‌ كه‌ مردم‌ زنده‌ مي‌شوند و در خط‌ دين‌ اسلام‌ زندگي‌ خود را به‌ ثمر مي‌رسانند. يكي‌ از اسرار تلقين‌ ميت‌ هم‌ بيان‌ همين‌ حقيقت‌ است‌ كه‌ به‌ اموات‌ خود مي‌گوئيم‌ شما از ميدان‌ بازي‌ كودكانه‌ خارج‌ شده‌ايد و به‌ مكتب‌ اسلام‌ و مكتب‌ ائمه‌ وارد شده‌ايد و دوره زندگی دنیای شما کامل شده است. يك‌ يك‌ كتاب‌ خدا و نام‌ پيغمبر و ائمه‌

اطهار عليهم‌السلام‌ را به‌ ميت‌ تلقين‌ مي‌كنند بدن‌ ميت‌ مانند نوار است‌ به‌ محض‌ اين كه‌ در قبر يا قيامت‌ زنده‌ شود تمامي‌ اين‌ صداها به‌ گوشش‌ مي ‌رسد و بنام‌ خدا و ائمه‌ اطهار عليهم‌السلام‌ از قبر خارج‌ مي ‌شود. لذا اسلام يك‌ دين‌ ابدي‌ است‌. انتها ندارد كه‌ مردم‌ به‌ دين‌ ديگري‌ احتياج‌ داشته‌ باشند. (تفسیر سوره بقره)