چگونه يک حکومت عادلانه پيدا مي شود؟

اگر فقط انسانهاي دانا و دانشمند و آگاه به اصول سياسي اسلام، از حقوق سياسي برخوردار هستند و حق مداخله در تعيين سرنوشت خود و ديگران را دارند پس اکثريت ملتها که از يک چنين شعور و آگاهي برخوردار نيستند و به اصطلاح، جاهل و عوام هستند تکليفشان چيست و آنها سرنوشت خود را چگونه تعيين کنند و مقدرات خود را بدست چه کسي بسپارند؟ در پاسخ اين سئوال مي گوئيم که هر انساني خواهي نخواهي به محيط زندگي خود آشنائي دارد. انسانهائي که با آنها تولد يافته و با آنها زندگي کرده تا اندازه اي مي شناسد. در اينجا همان انسانهائي که شما بيشتر با آنها محشور بوده و خوب و بد آنها را بيشتر و بهتر شناخته ايد مي توانيد از آنها براي سرنوشت خود استفاده کنيد. خداوند در هر محيطي، ده يا شهر يا بيابان، افرادي را به ايمان و تقوا مجهز فرموده و آنها را به صلاح و ثواب و نيکي و نيکوکاري معرفي کرده است. انسانها مکلفند در شعاع فکر خود حرکت کنند. اگر نتوانستند وسائط اوليه بين خود و خدا را بشناسند همان افرادي را که بخوبي شناخته شده اند و امتحان خوبي خود را داده اند، انتخاب کنند و مقدرات زندگي خود را به دست آنها بسپارند و به آنها اختيارات بدهند تا افرادي را که بيشتر و بهتر مي شناسند انتخاب کنند. از همين راه، افراد صالح تر و بهتر، روي کار مي آيند و بوسيله آنها يک حکومت عادلانه پيدا مي شود.  در دين اسلام مؤمنين عادل در شهر و روستا به رسميت شناخته شده اند و به آنها اجازه داده شده است که در کارهاي اجتماعي و قضاوت بين مردم مداخله کنند. شوراهائي که اين همه در اسلام مورد تاکيد واقع شده و خداوند به اين عنوان سوره اي و يا آيه اي نازل فرموده است اين شوراها بوسيله مردم از انتخاب همين افراد صالح و عالي که در محيط زندگي مردم به صلاح و تقوا شناخته شده اند بوجود مي آيد. اين افراد که در کارهاي اجتماعي و زندگي و رفع اختلافات، حق مداخله دارند از همين افراد صالح و مؤمن بنام عدول مؤمنين ترکيب مي شوند. مردم از زن و مرد هر جا که هستند حق دارند افراد صالح و شايسته اي را انتخاب نموده و امور اجتماعي خود را به آنها واگذار کنند. يک چنين اختيارات و انتخاباتي را حقوق سياسي ناميده اند که در اين حقوق، زن و مرد بطور مساوي برخوردار هستند. با اين حساب اسلام اولين ديني است که زن و مرد مسلمان را از حقوق سياسي برخوردار نموده و تعيين سرنوشت هر کسي را به خود او سپرده است. (کتاب آزادی ثمره آگاهی است)