حکمت خواندن نماز در پنج وقت    

شما پدر و مادر صالحي‌ را فرض‌ كنيد كه‌ بسيار فرزندان‌ خود را دوست‌ دارند و براي‌ سعادت‌ آنها فداكاري‌ مي ‌كنند. حق‌ پدر بر فرزندان‌، حق‌ ولّي‌ و ولايت‌ است‌. حق‌ ولّي‌ به‌ ميزاني‌ است‌ كه‌ فرزندان‌ صددرصد بايد خود را رهين‌ منت‌ پدر و مادر بدانند و در مقابل‌ پدر و مادر، مؤدب‌ و مرتب‌ باشند. فرزنداني‌ كه‌ به‌ اين‌ ميزان‌ حق‌ پدر و مادر را مي ‌شناسند و مي ‌دانند كه‌ تمامي‌ ارزش‌ مادي‌ و معنوي‌ آنها در گرو تربيت‌ پدر و مادر مي‌ باشد، اين ها روي‌ قانون‌ ادب‌ و تربيت،‌ در اين‌ اوقات‌ پنج‏گانه‌ سَري‌ به‌ پدر و مادر خود مي ‌زنند، به‌ آنها سلام‌ مي ‌دهند و براي‌ حركت‌ و انجام‌ وظايفي‌ كه‌ دارند از پدر و مادر اجازه‌ مي‌ گيرند. اول‌ صبح‌ كه‌ از خواب‌ بيدار مي ‌شوند و مي‌ خواهند به‌ سر كار خود بروند؛ بعد از شست و شوي‌ سر و صورت‌، لباس‌ خود را مرتب‌ مي ‌كنند، در حالي كه‌ بسيار مؤدبند، به‌ اتاق‌ پدر و مادر مي‌ روند، بعد از سلام‌ دادن‌ به‌ آنها كسب‌ اجازه‌ مي ‌كنند و به‌ دنبال‌ كار خود مي‌ روند. اگر همان‏طور به‌ محض‌ بيدار شدن‌، بدون‌ سر زدن‌ به‌ پدر و مادر و بدون‌ كسب‌ اجازه،‌ پي‌ كار خود بروند، خلاف‌ ادب‌ و نزاكت‌ يك‌ فرزند صالح‌ است‌. و بعد از آن كه‌ سر كار خود رفتند، هنگام‌ ظهر براي‌ استراحت‌ به‌ خانه‌ برمي ‌گردند، در اولين‌ مرتبه‌ ورود، خدمت‌ پدر و مادر مي‌ رسند، به‌ آنها سلام‌ مي ‌كنند و بعد از كسب‌ اجازه،‌ به‌ اتاق‌ آسايش‌ و استراحت‌ خود مي ‌روند. اگر بدون‌ اعتنا به‌ پدر و مادر، وارد منزل‌ شوند و به‌ اتاق‌ استراحت‌ خود بروند، باز هم‌ عملي‌ خلاف‌ ادب‌ و نزاكت‌ انجام‌ داده ‌اند، و بعد از ناهار و استراحت‌ كه‌ باز، مي ‌خواهند از خانه‌ خارج‌ شوند، به‌ اتاق‌ پدر و مادر مي‌ روند، از آنها بعد از سلام‌ دادن‌ براي‌ خارج‌ شدن‌ از منزل‌، كسب‌ اجازه‌ مي‌ كنند. در اينجا هم‌ اگر بدون‌ اعتنا به‌ پدر و مادر طرف‌ عصر از خانه‌ خارج‌ شوند و پي‌ كار خود بروند، عملي‌ خلاف‌ ادب‌ انجام‌ داده ‌اند كه‌ به‌ پدر و مادر اعتنا نكرده‌ اند و سر كار خود رفته ‌اند، و بعد از انجام‌ كارهاي‌ عصرانه‌ كه‌ سر شب‌ به‌ خانه‌ برمي‌ گردند به‌ همان‌ كيفيت،‌ ابتدا سري‌ به‌ پدر و مادر مي‌ زنند، به‌ آنها سلام‌ مي‌ دهند و به‌ كار شبانه‌ خود كه‌ خوردن‌ و يا استراحت‌ است‌ مشغول‌ مي ‌شوند. در اينجا هم‌ اگر بدون‌ اعتنا به‌ اتاق‌ خصوصي‌ خود و يا پي‌ كار خود رفتند، عملي‌ خلاف‌ واقع‌ فرزندي‌ انجام‌ داده‌ اند، و در مرتبه‌ پنجم‌ هنگام‌ خواب‌ و استراحت،‌ موقعي‌ كه‌ مي ‌خواهند به‌ اتاق‌ خواب‌ خود بروند كه‌ آن‌ ساعت‌ را عشاء مي‌ نامند و يا در اصطلاح‌ قرآن،‌ « غَسَقِ اللَّیلِ » مي‌نامند، باز هم‌ سَري‌ مي‌زند و از پدر و مادر براي‌ خواب‌ كسب‌ اجازه‌ مي ‌كنند. اين‌ وظيفه‌ يك‌ فرزند صالح‌ و متقي‌ در برابر پدر و مادر صالح‌ و متقي‌ مي‌ باشد كه‌ اگر انسان،‌ حقيقتاً پدر و مادري‌ مانند حضرت‌ زهرا (س‌) و علي‌ ابن‌ ابيطالب‌ داشته‌ باشد و به‌ اين‌ كيفيت،‌ وظايف‌ خود را در خانه‌ انجام‌ دهد، بينهايت‌ محبت‌ پدر و مادر را جلب‌ مي‌كند و اين‌ محبت‌، سرمايه‌ سعادت‌ دنيا و آخرت‌ او خواهد بود. خداوند، در دين‌ مقدس‌ اسلام‌، خود را به‌ جاي‌ پدر قرار داده‌ و انسانها را به‌ جاي‌ فرزندان‌ تا به ‏وسيله‌ اين‌ فرزندان‌، يك‌ خانواده‌ بهشتي‌ بو‏جود آورد كه‌ خدا، جاي‌ پدر باشد و زن‌ و مرد، جاي‌ فرزندان‌. انسانهاي‌ مؤمن‌ اول‌ صبح‌ كه‌ از خواب‌ بيدار مي‌ شوند، لازم‌ است‌ به‌ خداي‌ مهربان‌ خود سلام‌ دهند و اداي‌ احترام‌ كنند و با كسب‌ اجازه‌ از خداي‌ مهربان‌ به دنبال‌ كارهاي‌ شخصي‌ خود بروند. اين‌ عمل‌ با نماز صبح‌ انجام‌ مي‌ گيرد. بندگاني‌ كه‌ نماز صبح‌ را مي‌ خوانند، به‌ خداي‌ خود كه‌ ولّي‌ واقعي‌ آنها است‌، احترام‌ مي ‌گذارند و سلام‌ مي ‌دهند و با كسب‌ اجازه‌ و رضايت‌ او دنبال‌ كارهاي‌ روزانه‌ خود مي ‌روند و همين‏طور بعد از اتمام‌ ساعت ‏هاي‌ كار كه‌ براي‌ استراحت‌ به‌ خانه‌ برمي‌ گردند، بعد از ورود كه‌ سر و صورت‌ خود را مي ‌شويند و وضع‌ خود را مرتب‌ مي‌كنند، باز به‌ ولي‌ واقعي‌ خود كه‌ خداي‌ مهربان‌ است‌ سَر مي‌زنند و بعد از اداي‌ سلام‌ و احترام‌ كه‌ با نماز ظهر انجام‌ مي ‌گيرد، به‌ اتاق‌ خواب‌ و استراحت‌ مي‌ روند، غذا مي ‌خورند و ساعتي‌ استراحت‌ مي‌ كنند و هنگام‌ عصر به‌ همين‌ ترتيب،‌ باز به‌ خداي‌ خود سَري‌ مي‌ زنند و بعد از سلام‌ و اداي‌ احترام،‌ به‌ دنبال‌ كارهاي‌ عصرانه‌ خود مي ‌روند و اول‌ شب‌ به‌ خانه‌ برمي‌ گردند. باز به‌ خداي‌ خود سلام‌ مي‌ دهند و احترام‌ مي‌ گذارند و به‌ خوردن‌ شام‌ و استراحت‌ مشغول‌ مي ‌شوند و اين‌ عمل‌ با نماز مغرب‌ انجام‌ مي ‌شود و هنگام‌ خواب‌ هم‌ به‌ همين‌ كيفيت‌، باز با خداي‌ خود تماس‌ مي‌ گيرند و نماز عشاء مي ‌خوانند و به‌ خوابگاه‌ خود مي‌ روند. با يك‌ چنين‌ اعمال‌ و آدابي‌، بنده‌ خوب‌ خدا شناخته‌ مي ‌شوند. خداوند به عمر و زندگي‌ آنها بي‌نهايت‌ بركت‌ مي‌ دهد. معارف‌ ديني‌ و روحاني‌ آنها بي‌ نهايت‌ بالا مي‌ رود از اين كه‌ به‌ ولّي‌ واقعي‌ خود، در ساعت‏ هاي‌ مختلف‌  تماس‌ گرفته ‌اند و او را از خود راضي‌ كرده ‌اند. اين‌ حكمت،‌ پنج‌ وقت‌ نماز است‌. يك‌ بنده‌ صالح‌ مؤمن‌، در اين‌ حالات‌ و اوقات‌ مختلف،‌ بايستي‌ به‌ ولّي‌ خود كه‌ پدر و مادر صالح‌ هستند و مخصوصاً به‌ ولّي‌ واقعي‌، يعني‌ خداوند متعال‌ سَري‌ بزند و بعد از اداي‌ احترام‌ و كسب‌ اجازه،‌ به دنبال‌ كسب‌ و كار شخصي‌ خود برود. كساني كه‌ به‌ اين‌ كيفيت‌ نماز بخوانند، نقايص‌ وجودي‌ و روحي‌ آنها كاملاً برطرف‌ مي ‌شود. بين‌ آنها و خداي‌ آنها يا پدر و مادر صالح‌ آنها، يك‌ چنان‌ مهر و محبتي‌ پيدا مي ‌شود كه‌ قابل‌ وصف‌ نيست‌. درجات‌ علم‌ و معرفت‌ آنها بي ‌نهايت‌ بالا مي‌ رود و در بهشت‌ برين‌ از آن‌ بندگاني‌ هستند كه‌ خداوند در تعريف‌ آنها مي‌ فرمايد: « وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّهِ أَكْبَر»  و يا مي‌فرمايد: « ‌رَّ‌ضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَ‌ضُوا عَنْهُ». (تفسیر سوره اسری جلد سوم)