معرفی حالات وجودی انسان ها در مقابل یکدیگر

انسانها براي‌ انسانها در سه‌ حالت‌ قرار مي‌گيرند كه‌ دو حالت‌ آن‌ مطلوب‌ نيست‌ بلكه‌ بسيار مضّر و خطرناك‌ است‌ و يك‌ حالت‌ آن‌ مطلوب‌ است‌ كه‌ از نعمتهاي‌ بزرگ‌ خدا به‌ حساب‌ مي‌آيد. خداوند از طريق‌ تربيت‌ مكتب‌ قرآن‌ و اسلام‌ آن‌ دو حالت‌ منهاي‌ خاصيت‌ و توأم‌ با ضرر و خطر را تشبيه  به‌ حالت‌ بي ‌تفاوتي‌ انسانها نسبت‌ به‌ يكديگر مي كند كه‌ همه‌ با هم‌ مثل‌ حيوانات‌ زندگي‌ كنند مسئوليتي‌ دربارة‌ يكديگر احساس‌ نكنند به‌ طوري كه‌ انساني‌ در كنار آنها بميرد يا ديگري‌ جشن‌ و عروسي‌ داشته‌ باشد تفاوتي‌ نسبت‌ به‌ يكديگر احساس‌ نكنند و خود را مسئول‌ خدمت‌ به‌ يكديگر ندانند، درست‌ مثل‌ گوسفندان‌ كه‌ قصّاب‌ يك‌ به‌ يك‌ از كنار آنها مي‌گيرد و مي ‌برد و ديگران‌ بي ‌خبرند. حالت‌ سوّم‌ اين كه‌ در خطّ خيانت‌ به‌ يكديگر باشند. هر كدام‌ در كمين‌ ديگري‌ تا بتواند ضربه ‌اي‌ بر او وارد سازد و براي‌ نفع‌ خود ضرري‌ به‌ او برساند. اين‌ سه‌ حالت‌ در زندگي‌ انسانها به‌ سه‌ نام‌ نامگذاري‌ مي‌شود كه‌ هر يك‌ از اين‌ نام ها مطابقت‌ با واقعيت‌ دارد. اول‌ كه‌ هريك‌ از انسانها خود را مسئول‌ خدمت‌ به‌ ديگران‌ مي‌داند. به‌ فكر اين‌ است‌ كه‌ به‌ هر كيفيت‌ آسايش‌ و آرامشي‌ در زندگي‌ او به‌ وجود آورد. اين‌ حالت‌ زندگي‌ بهشتي‌ و تمدّن‌ انساني‌ ناميده‌ مي ‌شود و هر چه‌ محبت‌ انسانها و انس‌ و آشنايي‌ آنها با يكديگر بيشتر باشد آسايش‌ و آرامش‌ آنها هم‌ بيشتر است‌. حالت‌ دوم‌ يعني‌ بي‌ تفاوتي‌ انسانها نسبت‌ به‌ يكديگر كه‌ هيچ‌ يك‌ از آنها خود را مسئول‌ ديگري‌ نمي ‌داند. همة‌ آنها حالت‌ خودگرايي‌ و ضد جامعه‌گرايي‌ دارند. اين‌ حالت‌ در زندگي‌ انسانها برهوت‌ و بيابان‌ ناميده‌ مي‌ شود. انسانها در اين‌ وضعيت‌ مثل‌ حيواناتي‌ هستند كه‌ در بيابان‌ مي ‌چرخند كه‌ هر كدام‌ از آنها شكمي‌ پر كنند و به‌ فكر ديگران‌ نيستند. و اما حالت‌ سوم‌ كه‌ انسانها در خطّ خيانت‌ نسبت‌ به‌ يكديگرند و هر كدام‌ در كمين‌ ديگري‌ است‌ تا ضربه ‌اي‌ بر او وارد سازد و لقمه ‌اي‌ از گوشت‌ تن‌ او و عزّت‌ و آبرويش‌ بربايد و از طريق‌ رنج‌ و زحمت‌ ديگران‌ براي‌ خود آرامشي‌ به‌ وجود آورد. اين‌ حالت‌ سوم‌ جهنّم‌ ناميده‌ مي ‌شود. جهنّمي‌ است‌ كه‌ انسانها در وحشت‌ و ناامني‌ زندگي‌ مي ‌كنند و هر كدام‌ مانند درنده ‌اي‌ در كمين‌ ديگري‌ هستند. (کتاب خلقت عالم و آدم)