چرا خدا به عده ای این همه فضیلت و برتری  داده است؟

چرا خدا به عده اي آن همه علم و فضيلت و مقام مي دهد و آن علم و فضيلت را از ديگران دريغ مي دارد و اكنون كه به آنها اين همه فضيلت و مقام داده است چه لزومي دارد آن امتيازات را به رخ ديگران بكشد و ديگران را مجبور به اطاعت آنها كند. آنها را در مقام برتر و بالاتر و ديگران را در حد پايين تر معرفي بكند؟ حكمت اين ترفيع درجات و امتيازات چيست؟ دليل ترفيع درجات و امتيازات مسابقه ‌اي است كه خداوند بين افراد بشر بوجود آورده و در انتهاي ميدان مسابقه جوائز و امتيازاتي مشخص و معين فرموده و اعلام كرده است كه هر كس مسابقه را ببرد مالك آن جايزه مخصوص مي شود. مشاهده مي كنيم همه جا خداوند زندگي افراد بشر را به صورت ميدان مسابقه درآورده و به مردم مي گويد: سابقوا الي مغفره من ربكم استبقوالخيرات، سارعوا الي مغفره من ربكم و امثال آنها در قرآن زياد است كه هر كسي بهتر و بيشتر فعاليت كند و اطاعت نمايد جايزه را مي برد و درجه و مقام اختصاص به او پيدا مي كند. مولا اميرالمومنين عليه السلام زندگي دنيا را به ميدان مسابقه تشبيه مي كند و مي گويد: الا و ان اليوم المضمار و غداً السباق و السبقه الجنه و الغايه النار. يعني مردم آگاه باشيد كه امروز روز آمادگي براي مسابقه و اسب دواني است و فردا هم روز اسب دواني. جايزه اين مسابقه بهشت است و بازنده ميدان مسابقه، رسيدن به آتش هاي جهنم. پس خداوند زندگي افراد بشر را به صورت ميدان مسابقه درآورده است. شما بگوئيد چرا چنين مسابقه اي بوجود مي آورد تا در نتيجه مردم را از حد تساوي حقوقي و يا مقامي خارج كند؟ جواب اين مسابقه خيلي واضح است. انسان ها در ابتداي خلقت از نظر آگاهي و علم و دانش و آشنائي به نعمت هاي خداوند متعال در حد صفرند و هيچ يك بر ديگري امتياز ندارد. اگر آن ها را در همين حد صفر علم و دانش و درجه واگذار كند خلقت انسان و اين همه تجهيزات وجودي او لغويت پيدا مي كند. چه فايده دارد مخلوقي را خلق كند و او را در عذاب و محروميت ها رها كند. پس لازم است وضعي بوجود آورد كه انسان ها به علم و دانش و فضيلت برسند و از مسير علم و دانش به آن همه لذت ها و نعمت ها در دنيا و آخرت نائل شوند. پس ايجاد اين مسابقه بسيار لازم و خيلي عقلائي است والا مردم در حد حيوانات باقي مي مانند و ارزش زندگي پيدا نمي‌كنند. و اكنون كه ايجاد جايزه و مسابقه و ميدان مسابقه خيلي علمي و عقلائي است قهرا كساني كه بهتر و بيشتر فعاليت مي كنند و سبقت مي گيرند بايستي جايزه هاي مخصوص را از دست خدا بگيرند. و برتري مالي و علمي پيدا كنند. اگر خدا به كساني كه بهتر و بيشتر فعاليت مي كنند جايزه ندهد و آنها را تشويق ننمايد باز انسان ها در حد صفر قرار مي گيرند و از تمامي نعمت ها محروم مي شوند. پس ايجاد مسابقه خيلي لازم و حياتي است زيرا كليد استفاده از تمامي نعمت ها علم است. از رسول خدا پرسيدند شما كه در آخر همه پيغمبران ظاهر شديد چگونه از همه پيغمبران جلوتر رفتيد و امتيازات بيشتري پيدا كرديد. حضرت جواب مي دهند كه: سبقتهم بالاقرار من در اقرار و ايمان به خداوند متعال و فعاليت براي كسب فضيلت از پيغمبران ديگر جلو افتادم گرچه بعد از آنها به دنيا آمده ام وليكن بيشتر و بهتر از آنها مسابقه را بردم. روي اين حساب ايجاد مسابقه و تشويق انسانها براي رسيدن به جايزه ها و كسب علم و فضيلت لازم و ضروري است در غير اين صورت كسي در خط تكامل حركت نمي كند تا خود را به درجه و مقامي از علم و دانش برساند. (کتاب اسرار حج)