اسرار مراسم حج

آيا مراسمي كه در اطراف خانه خدا انجام مي‏گيرد و اين همه سرمايه ها را از مردم مي‏گيرد و به مصرف مي‏ رساند از قبيل مراسم خرافاتي است كه نتيجه عقلائي ندارد و صرفا براي سربندي مردم بوجود آمده و يا مراسمي است كه انسان را به يك نتايج علمي و عقلائي مي‏رساند؟ در نتيجه كساني كه مراسم حج را اجرا نموده و آن را زنده نگهداشته ‏اند به يك آينده خوبي كه به آن‏ها وعده داده شده است يعني بهشت موعود مي‏رساند. در اين رابطه بد نيست بحثي كه گوينده به گوش خود شنيده و به چشم خود ديده است يادآوري كنيم تا فرق بين مراسم خرافاتي و مراسم عقلائي روشن شود. آن بحث اين است كه چهل سال پيش از اين در تهران در مجلسي بوديم يك نفر تاجري كه در خرمشهر تجارت مي‏كرد در آنجا حاضر بود گفت: روزي يك نفر از طرف ‏هاي تاجر هندوستاني من وارد خرمشهر و ميهمان من شد که همراه خود گوساله كوچكي را هم آورده بود. هر صبح و شام از آن گوساله پذيرائي مي‏كرد، او را معطر مي‏ نمود و با ادرار گوساله، خود را متبرك مي‏كرد. نظر به اين كه ميهمان من بود معترض او نمي‏شدم و به مراسم او كاري نداشتم. بالاخره يك روز حوصله‏ ام سرآمد كه اين تاجر هندوستاني عطرهاي گرانبها را صرف گوساله مي‏كند، آن حيوان را معطر مي‏كند و خود را با ادرار گوساله متبرك مي‏ نمايد گفتم برادر هندوستاني, ميهمان من هستي، محترمي، حق ندارم ايراد بگيرم وليكن مي ‏خواهم بفهمم اين چه كاري است كه شما هندوستاني ‏ها اجام مي‏دهيد و گاو و گوساله را مقدس مي ‏شماريد. جواب داد برادر بر دين و عقيده ‏ها ايراد نگير. شما مسلمانان هم مانند ما به يك چنين مراسمي معتقد و گرفتار هستيد. اگر خرافات است هر دو خرافات است و اگر واقعيت است و انسان‏ها را به نتايج عقلائي مي ‏رساند هر دو واقعيت است. ما در اطراف گاو و گوساله طواف مي‏كنيم و شما مسلمانان در اطراف خانه ‏اي كه از خشت و گل به وجود آمده است, طواف مي‏كنيد. ما گوساله را معطر مي‏كنيم و شما خانه‏ اي را كه از سنگ و گل ساخته شده است را معطر مي‏كنيد. خواهي نخواهي اگر قرار بر اين باشد كه امتيازاتي بوجود آيد ما امتياز داريم كه لااقل حيوان را مي‏ پرستيم و شما كه سنگ و كلوخ را و يا خانه سنگي را مي ‏پرستيد امتيازي نداريد. تاجر خرمشهر گفت: در جواب عاجز ماندم و خجالت كشيدم زيرا جواب درستي نداشتم كه به او بدهم و امتياز مراسم مسلمانان را بر مراسم هندوها ثابت كنم. در آن جا به گوينده گفتم كه عدم جوابگوئي شما به اين دليل بوده است كه حكمت مراسم حج را به شما نگفته‏ اند و شما به سرّ واقعي آن آگاه نشده ‏ايد كه جوابي از اين مراسم نداشته ‏ايد و آن اين است كه ما مأمور به زيارت خانه نيستيم، خانه را زيارت نمي‏كنيم بلكه اهل خانه را زيارت مي‏ كنيم كه اهل خانه شخصيت ‏هاي بسيار بزرگ الهي و آسماني هستند که ما را با تعليمات خود به خدا و حقيقت و ايجاد يك زندگي ايده آل به نام بهشت و آخرت هدايت مي‏ كنند ما با انجام مراسم حج خود را به شيئي كه خانه خشت و گلي باشد مربوط نمي ‏كنيم بلكه خود را به شخصيت ‏هائي مربوط مي‏ كنيم كه آن‏ها مبادي فيض دنيا و آخرت براي دوستان و پيروان خود هستند. خداوند متعال كه ما را مأمور به زيارت خانه كعبه نموده است افراد و شخصيت ‏هاي بزرگي را كه اهل خانه كعبه هستند به ما معرفي كرده است. در واقع ما را مأمور به زيارت اهل خانه نموده است كه آن‏ها ما انسان‏ها را از مسير زيارت خانه به شخصيت‏ هاي بزرگي كه مظهر علم و تقوي هستند مربوط مي ‏كنند و آن شخصيت‏ ها هم دانشگاه علم و حكمت هستند كه با علم و حكمت خود ما را به يك تمدن عقلائي و مدينه فاضله مي ‏رسانند. منظور از زيارت خانه، زيارت اهل خانه است كه خداوند همه جا اهل بيت را به وسيله بيت ترويج مي ‏كند. پس مراسم اطراف خانه، ما را به اهل خانه مربوط مي‏كند و اهل خانه كه امام‏هاي معصوم هستند ما را به علم و حكمت خود هدايت مي‏كنند و بشريت را از مسير ايمان و تقوي و هدايت و علم و حكمت به يك زندگي عقلائي مي ‏رسانند. مراسم ما به ضميمه شخصيت ‏هائي كه اهل خانه هستند دانشگاه است. برابر هر مصلحتي كه سرمايه‏گذاري كنيم و يا برابر هر ساعتي از عمر خود صرف كنيم علم و دانش به ما مي ‏آموزند تا در اثر آن علم و دانش، يك تمدن جهاني عقلائي ظاهر شود. ما خانه را زيارت مي‏كنيم و از اهل خانه علم و حكمت مي ‏آموزيم. اما شما كه گاو و گوساله را زيارت مي‏كنيد چه بهره ‏اي و نتيجه‏ اي از اين گاو و گوساله نصيب شما مي‏شود؟ نتيجه اين است كه مراسم خرافاتي مراسمي را مي‏گويند كه سرمايه عمر و مال و ثروت را مي‏گيرد و يك نتيجه عقلائي در اختيار انسان نمي‏گذارد وليكن مراسم حكيمانه مراسمي را مي‏گويند كه يك نتايج علمي و عقلائي در اختيار انسان مي‏گذارد و انسان‏ها را به سعادت آخرتي مي‏كشاند. (کتاب اسرار حج)