چرا خداوند شكرگذاري نعمات خود را جاي خدمت انسان به خودش قرار داده است؟ 

دو نوع رابطه و محبت سرمايه زندگي آخرت است. يكي رابطه و محبت بين انسان و خدا و ديگر رابطه و محبت بين انسان و انسان. پيدايش اين دو نوع رابطه عواملي دارد كه چاره اي به جز اجراي آن عوامل نيست. يكي از آن عوامل، خدمات انسان ها به يكديگر و قدرداني از خدمات است. انسان خادم بر اثر خدمت نسبت به انسان مخدوم محبت پيدا مي كند زيرا خدمت، محبت آور است. يكي از عوامل طبيعي پيدايش دوستي و رابطه، خدمت انسان ها به يكديگر است. انسان خادم به مخدوم خود محبت پيدا مي كند و انسان مخدوم در اثر شكرگذاري و منظورداري از خدمت خادم به خادم محبت پيدا مي كند و محبت آنها به يكديگر سرمايه سعادت آخرت است. به همين منظور خداوند تبارك و تعالي شكرگذاري و منظور داشتن نعمت هاي خود را جاي خدمت انسان به خدا قرار داده است زيرا انسان نمي تواند به خدا خدمت كند. خداوند نيازي به خدمت انسان ندارد. تمامي نعمت ها و لذت ها را براي انسان ها در دنيا و آخرت مي سازد، بدون اين كه آنها براي ايجاد اين نعمت ها و لذت ها كوچكترين حركتي و يا كمكي به خداوند متعال داشته باشند. پس انسان نمي تواند به خدا خدمت كند تا در اثر خدمت، محبت به خدا پيدا كند. براي ايجاد محبت و رابطه خداوند، شكرگذاري انسان و منظور داشتن نعمت هاي خود را جاي خدمت قرار داده است. انساني كه شكر خدا را به جا مي آورد و نعمت هاي خدا را منظور نظر دارد و آن نعمت ها و ثروت ها را در راهي كه خداوند متعال دستور مي دهد مصرف مي كند اين شكرگذاري و اطاعت بين انسان و خدا محبت به وجود مي آورد. دوستي خدا در دل انسان جاي مي گيرد تا جائي كه انسان بهترين و بزرگترين سرمايه هاي خود را در راه محبت خدا مي گذارد. جان و مال خود را در راه اطاعت خدا بذل مي كند و به اين بذل و بخشش جان و مال، افتخار مي كند و باز بيشتر شكر خدا را به جا مي آورد كه اين بذل و بخشش را از بنده خود قبول نموده است. رابطه ديگري كه از سرمايه هاي اصلي مدينه فاضله و شهر بهشت است، رابطه انسان ها به يكديگر از طريق خدمات و يا شكرگذاري خدمات است. خداوند زندگي دنيا را طوري مقدر فرموده است كه انسان ها را به كار و كوشش و خدمات وادار مي كند و هر انساني را محتاج به خدمات انسان ديگر نموده است. به طوري كه اين محبت و رابطه را از سرمايه هاي بزرگ بهشتيان دانسته است. بزرگترين نعمتي كه مؤمنين در زندگي بهشتي از آن لذت مي برند حسن تفاهم و حسن رابطه و دوستي انسان هاي بهشتي نسبت به يكديگر است و در مقابل، بزرگ ترين عذابي كه از آتش براي جهنميان شديدتر است، عداوت و دشمني انسان هاي جهنمي نسبت به يكديگر است. (کتاب اسرار حج)