حادثة انتقامي و حادثة ابتلائي چيست؟

حادثة انتقامي يعني بلايي كه سرماية جان و مال انسان را از بين مي برد و كوچكترين سودي براي انسان ندارد. مانند حوادثي كه براي حيوانات اتفاق مي افتد. يك آهو طعمة پلنگ مي شود و يا اين كه سگي شكم گرگي را مي درد. يك انسان در راه دزدي و يا در راه قتل و جنايت، كشته و سوخته مي شود و يا در بازي لهو و لعب، دست و پايش چُلاق مي شود. اينها حوادث انتقامي است. يعني حادثه اي كه سرمايه را مي برد و براي انسان سودي ندارد. امّا حادثه ابتلائي، حادثه اي است كه سرمايه را مي برد و در مقابل سودي بوجود مي آورد. مانند فداكاري براي احياي نفس و براي ابقاي حيات و شهادت در راه ناموس و در راه خدا. يعني جان و مالي كه براي حفظ جان ها و مال ها از دست مي رود و يا خسارت هايي كه عقل و تجربة انسان را زياد مي كند. مرض ها و كسالت هايي كه طبّ و تجربه بوجود مي آورد. اين قسم حوادث را ابتلائات مي گوييم. بهتر اين بود كه بدون حادثه و بدون خسارت، عقل و تجربه پيدا مي كرديم يا بدون پيدايش مرض، به طبّ و طبابت يعني به هندسه خلقت بدن آشنا مي شديم. ولي اكنون كه بدون حادثه، عاقل نشده ايم. عقل ما بيشتر مي ارزد از خسارتي كه متوجّه ما شده است. علم طبّ و تجربه بيشتر مي ارزد از خسارت هايي كه مرض ها بوجود آورده است. اگرچه هر يك از اين دو حادثه بدشانسي بشمار مي رود وليكن حادثه دوّم به ارادة خدا پيدا مي شود زيرا خدا تربيت كننده و آموزنده است. در واقع ابتلائات بهترين راه براي جلب نعمت هاي خدا و نجات از بلاها است وليكن حادثه اوّل به قهر طبيعت و به واگذاري خداوند متعال بوجود مي آيد. يعني آنجا كه آهوئي صيد پلنگ مي شود، خداوند عملي براي دفاع انجام نمي دهد و هم اراده اي براي صيد شدن حيوان و يا انسان مانند حيوان بكار نمي برد كه آهو بتواند صيد شدن خود را به گردن خدا بيندازد و يا اين كه انسان تصادف خود را به ارادة خدا ارتباط دهد. (تفسیر سوره قدر)