حکمت تدریجی بودن صنایع طبیعت

دليل‌ طولاني ‌شدن‌ پديده‌ هاي‌ طبيعت‌ يكي‌ اين‌ است‌ كه‌ عوامل‌ طبيعي‌ خيلي‌ به تدريج‌ روي‌ ماده‌ اثر مي گذارند. مثلا سرما يكي‌ از عوامل‌ صنعت‌ است‌ كم‌ كم‌ بوجود مي‌ آيد و اجسام‌ را منقبض‌ مي كند، همينطور نور و حرارت ‌از عوامل‌ طبيعت‌ است‌ كه‌ كم‌ كم‌ بتدريج ‌اجسام‌ را منبسط‌ مي كند. در اين‌ انبساط‌ و انقباض‌ ها، مواليد طبيعت‌ مانند سلول هاي‌ گياهي‌ و يا حيواني‌ پيدا مي شود. قهرا"حبوبات‌ و يا نطفه‌ حيوانات‌ براساس‌ تأثير تدريجي‌ برودت‌ و حرارت‌ بتدريج‌ و در طول‌ مدت‌ تكون‌ پيدا مي كند و بتدريج‌ ساخته‌ مي شود. البته‌ سازنده‌ اصلي‌ خداوند متعال‌ است‌ وليكن‌ خداوند با عامل‌ حرارت‌ كه‌ بتدريج‌ پيدا ميشود و يا عامل‌ برودت‌ صنايع‌ خود را به‌ تدريج‌ مي سازد مثـلا" نباتات‌ و ميوه‌ جات‌ و گل ها در شب ها رنگ‌ آميزي‌ نمي شود مگر اين كه‌ نور ماه‌ و يا خورشيد و يا لااقل‌ نور ستاره ها باشد. كشاورزان‌ ميگويند اين‌ گوجه‌ فرنگــي ‌ها فقط‌ در شب هائي‌ رنگ‌ مي‌ اندازند كه‌ مهتاب‌ است‌ شب هاي‌ اول‌ ماه‌ و يا آخر ماه ‌كه‌ مهتاب‌ ضعيف‌ است‌ رنگ‌ نمي‌ اندازد پس‌ اراده‌ خدا همراه‌ عوامل‌ طبيعت‌ كار مي كند گرچه‌ آن‌ عوامل‌ را خودش‌ بوجود آورده‌ است‌ حكمت‌ تدريجي‌ بودن‌ صنايـع‌ طبيعت‌ اين‌ است‌ كه‌ خداوند مي خواهد ما انسانها را در جريان‌ عوامل‌ طبيعت‌ قرار دهد و به ما بياموزد همانطور كه‌ آموزگار حروف‌ را و كلمات‌ را تجزيه‌ مي كنــد و كم‌ كم‌ مي‌ آموزد و نمي تواند يك مرتبه‌ چندين‌ صفحه‌ كتاب‌ را در فكر دانش‌ آمـوز قرار دهد خداوند متعال‌ هم‌ با ساختن‌ اين‌ صنايع‌ طبيعي‌ به ما انسانها آموزش‌ مي دهد، كم‌ كم‌ خاك‌ را تبديل‌ به‌ گياه‌ مي كند. آفتاب‌ و حرارت‌ را به كار مي‌ اندازد باران‌ بوجود مي‌ آورد و باز گياه ‌را بوسيله‌ حيوانات‌ تبديل‌ به‌ گوشت‌ و استخوان‌ مي كند و از اين ها انسان‌ مي سازد به همين‌ كيفيت‌ از همين‌ راه ها اين‌ همه‌ علم‌ و دانش‌ و تحقيقات‌ در جهان‌ بشريت‌ بوجودآمده‌ و انسان ها توانسته‌ اند عوامل‌ و صنايع‌ طبيعت‌ را كشف‌ كنند و معلول‌ هر علتي‌ را بدانند. پس‌ اين‌ ساخت‌ تدريجي‌ به اين‌ دليل‌ نيست‌ كه‌ اراده‌ خدا بايستي‌ در پي‌ عوامل‌ طبيعت‌ كار كند و نمی‏تواند فوری و آنی صنایع خود را بسازد بلكه‌ به اين‌ دليل ‌است‌ كه‌ با اين‌ ساخت‌ تدريجي‌ و تأثير عوامل‌ به ما انسان ها بياموزد. درآيه ‌اي‌ كه‌ مربـوط به‌ خلقت‌ انسان‌ است‌ و خداوند درآن‌ آيه‌ تحولات‌ طبيعت‌ را از خاك‌ تا جنيـن‌ و از جنين‌ تا دوره‌ پيري‌ گزارش‌ ميدهد مي فرمايد همه‌ اين‌ تحولات‌ براي‌ اين‌ است‌ كه‌ به شما انسان ها بياموزم‌ و شما را در جريان‌ عوامل‌ و تاثير عوامل‌ قرار دهم‌. و اما صنایع ارادی خدا ، آني‌ ساخته‌ مي شود مثلا"خداوند در فضاهائي‌ كه‌ هـزاران‌ درجه‌ زير صفر است‌ كه‌ برودت‌ مطلق‌ باشد و يا هزارها درجه‌ بالاي‌ صفر خدا در همـان‌ جا فوري‌ و آني‌ مي تواند حيواني‌ و يا گياه‌ و علفي‌ بسازد كه‌ هواي‌ معتدل‌ لازم‌ دارد زيرا فوري‌ خدا درآن‌ برودت‌ مطلق‌ يا حرارت‌ مطلق‌ اعتدال‌ بوجود مي‌ آورد و حيواني‌ يا گياهي‌ را كه‌ ميخواهد مي سازد. (تفسیر سوره یس)